Bijdrage aan Het hoogste Woord van Het Parool op 9 oktober 2026
De Universiteit van Amsterdam dreigt ons, Amsterdammers, alweer een poets te bakken. Ruim een decennium geleden wilde de UvA het oude ziekenhuis op het Binnengasthuis slopen om daar de nieuwe universiteitsbibliotheek te vestigen. Samen met buurtbewoners en verenigingen die de oude stad een goed hart toedragen wisten we dat, tot aan de hoogste rechter, te voorkomen. Daardoor is daar nu, na een restauratie, de nieuwe UB gevestigd in een juweeltje van een gebouw.
We moeten de UvA dus bij de les houden. Nu staat er iets anders te gebeuren: de oude UB tussen Singel en Handboogstraat wordt op de markt geworpen, een immens groot spannend gebouw dat uit vijf bouwdelen bestaat. Het ligt voor de hand dat daar senioren uit de Amsterdamse binnenstad komen te wonen. Veel van hen zitten nu in woningen die niet meer geschikt voor hen zijn – maar ze moeten het recht hebben om in de binnenstad in een aangepaste woning te blijven wonen. Hun vrijgekomen huizen zijn dan voor starters.
Dat recht is senioren al ontnomen doordat de Rijksgebouwendienst de oude rechtbank aan de Prinsengracht heeft verpatst aan de hoogste bieder: daar zit nu hotel Rosewood, voor de allerrijksten. Ook toen het Maison Descartes te koop stond, werden senioren overgeslagen.
Ook nu is duidelijk dat de UvA voor het grote geld gaat. Vanwege de hotelstop kan er geen hotel komen en liggen kantoren of chique appartementen meer voor de hand. Bij de rijken klotst het geld tegen de plinten, dus een vastgoedondernemer weet daar best wat moois voor hen te brouwen. Iedereen blij: de vermogenden, de vastgoedondernemer en de UvA, die een gat in de begroting kan dichten.
Uiteraard kunnen we allemaal begrijpen dat universiteiten krap bij kas zitten en de UvA het onderste uit de kan wil halen. Mijn dringende oproep: doe dat niet.
Neoliberalisme
De UvA is ook wat verschuldigd aan de stad. Amsterdam geeft haar de mogelijkheid om zich, ook in de binnenstad, te ontplooien. Wij Amsterdammers maken het mogelijk dat studenten en onderzoekers in zo’n prachtige en inspirerende omgeving hun werk kunnen doen.
Waarschijnlijk levert het iets minder op als de UvA de oude UB gunt aan haar buurtbewoners. Maar het is wel rechtvaardig en past bij de trend waarbij we ons afkeren van het neoliberalisme, waarin het grote geld de enige waarde is.
Laat betrokken partijen rond de tafel zitten: woningbouwcorporaties, met Lieven de Key voorop, de Algemene Nederlandse Bond voor Ouderen (Anbo) en verenigingen die zich inzetten voor het leefbaar houden van de Amsterdamse binnenstad, zoals VoordeStad en de Vereniging Vrienden van de Amsterdamse Binnenstad. Naast natuurlijk het gemeentebestuur en de UvA zelf, die over haar eigen schaduw heen moet springen.
Wat fantastisch kan het worden als Amsterdamse senioren in hun eigen buurt, goed verzorgd, kunnen genieten van de laatste jaren van hun leven.